Home

Neolitycznych monumentów nie budowano z kamieni, lecz rzeźbiono bezpośrednio w litej skale. Rzeźbienie monumentów neolitycznych, odbywało się poprzez usuwanie, zeskrobywanie materiału kamiennego, aż do uzyskania pożądanego kształtu. Rzucające się w oczy podobieństwa wyrzeźbień wielu monumentów kamiennych, widoczne na całym świecie, jednoznacznie wskazują na podobny czas, w którym musiały zostać wykonane. Wszystkie rzeźby skalne, wymienione na stronie, zostały wykonane ok. 2600–2200 p.n.e.

Starożytny Egipt – mistyfikacje i mity

Spis treści:  ¾ Świątynie w Karnaku i Luksorze zostały wyrzeźbione w litej skale  ¾ Świątynie wyrzeźbione w litej skale 

¾ Zlikwidowane monumenty w Luksorze  ¾ Piramida Schodkowa Dżesera – Ratujmy piramidy przed zamurowaniem! 

¾ Sfinks zmodyfikowany  ¾ Świątynia Amona w Karnaku i Luksorze  ¾ Stary Kair  ¾ Kolosy Memnona, Egipt 

¾ Abu Simbel jest starsze o 1200 lat 

Świątynie w Karnaku i Luksorze zostały wyrzeźbione w litej skale

Jak dotychczas nie ma jednoznacznej odpowiedzi, w jaki sposób, w starożytnym Egipcie, ustawiano wielkie obeliski, dochodzące do 400 ton. Otóż obeliski egipskie prawdopodobnie nie były w ogóle ustawiane, lecz rzeźbione na miejscu w monolitycznych skałach. Na taką hipotezę może wskazywać gigantyczny obelisk na zamku Saladyna w Syrii – ewidentnie wyrzeźbiony w litej skale. Wysokość obelisku: 28 m. Obelisk został wyrzeźbiony wraz z wąwozem ciągnącym się po wschodniej stronie zamku. Wąwóz ma 28 m głębokości; 156 m długości i od 14 do 20 m szerokości. Wyskrobanie i wyrzeźbienie wąwozu wraz z obeliskiem wzmacnia hipotezę, że obeliski w Egipcie mogły zostać wyrzeźbione w podobny sposób. Jeśli w XII wieku można było wyrzeźbić w litej skale tak gigantyczny wąwóz wraz z obeliskiem, to można było również wyrzeźbić w monolitycznych skałach świątynie Amona w Karnaku i Luksorze wraz z pylonami, obeliskami, kolumnami i kolosalnymi posągami.

Prawdopodobnie wszystkie obeliski i kolosalne posągi w starożytnym Egipcie, zostały wyskrobane i wyrzeźbione w naturalnych formacjach skalnych na miejscu, tzn. nie były ustawiane ani transportowane. Niedokończony Obelisk w Asuanie rzeźbiony był prawdopodobnie jako dzieło rzeźbiarskie, dla przyjemności, jak większość wszystkich monumentów rozsianych po całej ziemi. Nie zamierzano go ani wydobywać z kamieniołomów, ani stawiać w pionie. Więcej o Niedokończonym Obelisku w Asuanie

  Zamek Saladyna, Syria. 2009 r. Uważa się, że zamek Saladyna wraz z wąwozem i obeliskiem zostały wykute w XII w. Creative Commons Autor: Verity Cridland

Hipotezę o wyrzeźbieniu w litej skale świątyń w Karnaku i Luksorze wzmacnia świątynia Setiego I w Abydos (ok. 70 km od Luksoru), która wg Internetowej Encyklopedii Wikipedia została wyrzeźbiona (a nie zbudowana), w monolitycznej skale wapiennej. Wikipedia zamieściła w październiku 2008 r. artykuł, w wersji angielskiej, pt. List of colossal sculptures in situ (lista kolosalnych rzeźb w monolitycznych skałach). Wśród wymienionych monumentów znajduje się świątynia Setiego I w Abydos.

Obeliski i kolosalne posągi w Karnaku i Luksorze nie są wykonane z pojedynczych bloków różowego granitu asuańskiego (jak niektórzy badacze przyjmują), lecz zostały wyrzeźbione w monolitycznych skałach wapiennych na miejscu. Później zabarwiono je granitowo–podobnym stiukiem. Ubytki skały zarówno na obeliskach jak posągach ujawniają skałę wapienną.

1.     2.    3.    4.

1. Obelisk Hatszepsut, Karnak, Egipt. 2007. Obelisk został wyraźnie zabarwiony dwoma granitowo–podobnymi kolorami. Mierzy ok. 30 m wys. i waży ok. 320 ton. Gdyby obelisk był wykonany z różowego granitu asuańskiego, to tego rodzaju różnice kolorów nie mogłyby pojawić się na monumencie. Nie byłoby także potrzeby jego barwienia. public domain Autor: Ben Pirard   2. Karnak, Egipt. Część ściany okalającej Obelisk Hatszepsut. Pod warstwą granitowo–podobnego barwnika widoczna jest skała wapienna. Creative Commons Autor: Son of Groucho   3. 4. Medinet Habu, Egipt. 2003 r. Barwione posągi wyrzeźbione w skale wapiennej. W miejscach, gdzie widoczne są ubytki stosunkowo cienkiej warstwy granitowo–podobnego stiuku widać wapienną skałę. Neolit, 2600–2200 p.n.e. Creative Commons Autor: kairoinfo4u   < Barwione posągi, wyrzeźbione w skale wapiennej.

< Obelisk w Tanis, 1992 r. Neolityczne znaki miernicze, które rzeźbiono wraz z obeliskami w tej samej skale, świadczą że obeliski nie były rzeźbione w kamieniołomach, lecz na miejscu – w monolitycznych skałach. Obelisk w Tanis, 2008 r. Obelisk, mierzący ok. 5 m wys., podano niedawno wyjątkowo nieodpowiedzialnej „renowacji”, usuwając znaki miernicze, które były integralną częścią obelisku od 4500 lat. Znaki miernicze (pomocne podczas prawidłowego rzeźbienia obelisku), widoczne na obelisku w Tanis i wielu innych monumentach egipskich, również podają w wątpliwość, że monumenty te były najpierw rzeźbione w kamieniołomach a następnie ustawiane na miejscu przeznaczenia. Obelisk znajduje się w Świątyni Amona w Tanis, położonej w delcie Nilu.

1.   2.   3.   4.   5.   6.

1. Świątynia Setiego I w Abydos, Egipt. 2009. Dwa znaki miernicze wyrzeźbione w tej samej skale wapiennej, co cały monument. Uważa się, że świątynia została „zbudowana” w XIII w p.n.e. Creative Commons Autor: Gauis Caecilius   2. 3. Ramesseum, Egipt. 2008 r. Neolityczne znaki miernicze wyrzeźbione w tej samej, monolitycznej skale wapiennej. Creative Commons Autor: kairoinfo4u   < Ramesseum. Uważa się, że Ramesseum zostało „zbudowane” w XIII w p.n.e.  4. 5. The Old Furnace – Coalbrookdale, Anglia. 2008 r. Skała wapienna. Liczne znaki miernicze na strukturze podobnej do obelisku świadczą, że została ona wyrzeźbiona w monolitycznej skale, w neolicie. W okresie zniszczeń, struktury widoczne na zdjęciu zostały przerzeźbione mozaikami imitującymi kamienie i cegły. Uważa się, że struktury te są pozostałościami pieców hutniczych z XVII–XVIII w. Creative Commons Autor: nyaa_birdies_perch   6. The Burnt Column, Konstantynopol, Turcja. Zdjęcie archiwalne, ok. 1865–1880 r. Autor: J. Pascal Sébah. Liczne znaki miernicze, w kształcie obręcz, świadczą, że kolumna i otaczająca ją monumenty zostały wyrzeźbione w naturalnych formacjach skalnych w neolicie. 

Wyrzeźbienia imitujące bloki skalne

Luksor, Egipt. 2007 r. Na wielu fragmentach świątyń wyraźnie widoczny jest brak bloków skalnych, z których świątynie zostały rzekomo „zbudowane”. Natomiast bloki skalne widoczne w wielu miejscach są jedynie wyrzeźbieniami imitującymi bloki. Widoczne na zdjęciu kolumny wraz z architrawami nie zawierają bloków – zostały więc wyrzeźbione w monolitycznej skale. Uważa się, że Świątynię Amona w Karnaku budowano w XX–XVIII w. p.n.e. 

1.   2.   3.   4.   5.

1. Luksor, Egipt. Około 2600–2400 p.n.e. Kolumny wraz z architrawami zostały ewidentnie wyrzeźbione w monolitycznej skale wapiennej. Uważa się, że Świątynię Amona w Karnaku budowano w XX–XVIII w. p.n.e. Creative Commons Autor: astique   2. Dziedziniec (perystyl), Amenhotepa III. Świątynia Luksorska. 2003 r. Kolumny wraz z architrawami zostały ewidentnie wyrzeźbione w monolitycznej skale (wapiennej), ok. 2600–2400 p.n.e. Zdjęcie ujawnia brak bloków skalnych i monolityczną rzeźbę monumentu. Creative Commons Autor: Sitomon   3. Świątynia Izydy, File, Egipt. Celowe zeszlifowania mozaiki imitującej bloki skalne ujawniają monolityczną rzeźbę całego monumentu i brak „bloków skalnych”, z których rzekomo monument został „zbudowany”. I taka jest reguła dotycząca być może wszyskich monumentów kamiennych wyrzeźbionych w epoce miękkich skał: – zamiast budowli z bloków skalnych, głazów lub kamieni – są tylko mozaiki je imitujące. Creative Commons Autor: Gaspa   4. Luksor, Egipt. Bloków skalnych nie ma. Kolumny wraz z architrawami zostały ewidentnie wyrzeźbione w monolitycznej skale. Creative Commons Autor: Sitomon   5. Karnak, Egipt. 2006 r. Okres zniszczeń. Celowe zeskrobania hieroglifów i mozaiki imitującej bloki – ujawniają monolityczną skałę całej Świątyni Amona. Creative Commons Autor: Sally Payne

1.    2.    3.    

1. Karnak. Zdjęcie archiwalne, ok. 1890 r. Piramida Cheopsa została „zbudowana” z podobnych „bloków skalnych”, jak na zdjęciu. Na pierwszym planie – struktura architektoniczna wyrzeźbiona w monolitycznej skale. Później została wymozaikowana w imitację bloków skalnych. Gdyby struktura została „zbudowana” z osobnych bloków skalnych, to szczytowe bloki nie mogłyby utrzymać się w takim układzie. I taka jest reguła odnosząca się niemal do wszystkich monumentów neolitycznych na całym świecie – zamiast bloków skalnych, głazów i kamieni – jest jedynie mozaika je imitująca – wyrzeźbiona, wydrążona w litej skale, w monolicie skalnym. 2. Karnak. 2003. Rzeźba imitująca bloki skalne. W wielu miejscach gołym okiem widać, że monumenty w Karnaku i Luksorze zostały wyrzeźbionych w litej, monolitycznej skale wapiennej – nie zaś „zbudowane”. Creative Commons Autor: Sitomon   3. Karnak. Rzeźba imitująca bloki skalne. Creative Commons Autor: Jacinthe Busson  

< Ramesseum Egipt. 2007 r. Ramesseum. < Ramesseum. Zdjęcia ujawniają brak bloków skalnych i monolityczną rzeźbę monumentu. Widoczna neolityczna imitacja cegieł. Uważa się, że Ramesseum zostało „zbudowane” w XIII w p.n.e.

1.   2.   3.   4.  5.

1. Świątynia Amona, Karnak. 2008. Nieusunięte pozostałości skalne świadczą m.in., że świątynie w Karnaku i Luksorze nie zostały „zbudowane”, lecz wyrzeźbione w naturalnych formacjach skalnych. Creative Commons Autor: u07ch   2. Świątynia Amona, Karnak. 2009. Nieusunięte pozostałości skalne z monolitycznej ściany świadczą m.in., że świątynie w Karnaku i Luksorze nie zostały „zbudowane”, lecz wyrzeźbione w litej skale wapiennej. Creative Commons Autor: mild_swearwords   3. Świątynia Amona, Luksor. 2008. Niedokończona rzeźba monumentu ujawnia, że nie został on „zbudowany”, lecz wyrzeźbiony w monolitycznej skale wapiennej, podobnie jak całe świątynie w Karnaku i Luksorze. Creative Commons Autor: u07ch   4. Świątynia Amona, Luksor. 2007 r. Cała Świątynia Amona została wyrzeźbiona (nie zaś zbudowana), w masywie skały wapiennej, ok. 2600–2400 lat p.n.e. Głowa kolosalnego posągu po prawej stronie została zainstalowana w XX w. Creative Commons Autor: Argenberg   5. Świątynia Amona, Luksor. 1908 r. Kolosalny posąg po prawej stronie nie ma głowy.  by Omaha Public Library - Authorized  

1.   2.   3.   4.

1. Świątynia Horusa, Edfu, Egipt. Zdjęcie ujawnia, że świątynia została wyrzeźbiona w monolitycznej skale (piaskowej), a nie „zbudowana”. Creative Commons Autor: nd_architecture_library   2. Świątynia w File, Egipt. Nieusunięte pozostałości skalne zalegające na szczytach wielu neolitycznych monumentów świadczą m.in., że świątynie w File nie zostały „zbudowane”, lecz wyrzeźbione w monolitycznych skałach piaskowych. Fragmenty naturalnej skały, zalegające na szczycie monumentu, zostały niedawno usunięte. Prawdopodobnie po to, „aby było ładniej”. Tak oto niszczone są świadectwa przeszłości pod patronatem UNESCO. Dzięki takim niedopuszczalnym i mistyfikacyjnym zabiegom „poprawiania” starożytnych monumentów, trudniej nam zorientować się, że wiele spośród nich zostało wyrzeźbionych w naturalnych formacjach skalnych – nie zaś „zbudowanch”. Zdjęcie archiwalne, 1908 r. by Brooklyn Museum, New York.   3. Świątynia w File, Egipt. 2005 r. Fragmenty naturalnej skały, zalegające na szczycie monumentu zostały niedawno usunięte. Creative Commons Autor: eviljohnius   4. Świątyna Ramzesa III, Medinet Habu, Egipt. Skała wapienna. Struktury kamienne zalegające na szczytowych fragmentach świątyni, nie doczekały się wyrzeźbienia w motywy architektoniczne, lub nie zostały zeskrobane. Struktury te – w ramach źle pojetej renowacji, niszczącej świadectwa przeszłości – zlikwidowano w XX w. Zdjęcie archiwalne wykonane przed 1872 r.

Zlikwidowane monumenty w Luksorze

1.     2.     3.     4.

1. Luksor, Egipt. 2007 r. U wejścia do Świątyni Amona w Luksorze, w Egipcie, przed dwoma majestatycznymi pylonami, znajduje się gigantyczny obelisk i dwa kolosalne posągi faraona Ramzesa II (19 dynastia, panował ok. 1304-1237 lat p.n.e.). Wysokość obelisku: 23 m, waga: 250 ton, wys. piedestału: 2,5 m. Obok znajduje się puste miejsce po obelisku, który wywieziony został do Paryża w 1830 r. Oba obeliski zostały wykonane z pojedynczych bloków różowego granitu w kamieniołomach w Asuanie i wzniesione w Luksorze przez faraona Ramzesa II ok. 1300 lat p.n.e., dla upamiętnienia jego zwycięstwa w bitwie pod Kadesz, w obecnej Syrii. Obok obelisku znajdują się dwa kolosalne posągi faraona, które także wykonano z monolitowych bloków granitu asuańskiego. Tak podają przekazy encyklopedyczne. Creative Commons Autor: Argenberg

Powyższy opis budzi jednak wątpliwości, kiedy przeglądamy archiwalne zdjęcia Luksoru. Otóż na obecnym placu przed pylonami, wznosiły się pierwotnie stosunkowo duże monumenty architektoniczne, z których niektóre były znacznie wyższe od dwóch kolosalnych posągów mierzących ok. 11 m.: zdjęcie archiwalne 1867–1899 r. W ramach niewłaściwie pojętej renowacji, monumenty te wyburzono. Prawdopodobnie dlatego, aby „mniej atrakcyjne” monumenty nie zasłaniały pięknego obelisku, kolosalnych posągów i majestatycznych pylonów. Po wyburzeniach powstał stosunkowo duży pusty plac i wrażenie „monumentalnego wejścia do Świątyni Amona” – wejścia, którego w takim kształcie, pierwotnie nie było.

Zdjęcia archiwalne (1867–1899 r.), budzą też wątpliwości, co do istnienia drugiego, „bliźniaczego obelisku”, który został jakoby podarowany przez wicekróla Egiptu, Mehmeta Ali, dla Francji w 1829 r. Obelisk z Luksoru miał przybyć do Paryża w 21 grudnia 833 r. Trzy lata później, 25 października 1836 r., król Ludwik Filip I postawił obelisk na środku Placu Zgody (Place de la Concorde), w miejscu gdzie podczas Rewolucji Francuskiej stała gilotyna.

Otóż gruba, wielometrowa warstwa ziemi, sięgająca głów kolosalnych (ok. 11 m), posągów, zalega w całym rejonie pylonów i obelisku. „Bliźniaczego obelisku” nie widać. Jakim więc cudem Francuzi wywieźli „bliźniaczy obelisk” w 1830 r., jeśli plac przed pylonami nie został odkopany jeszcze w 1867–1899 roku? Gdyby obelisk wywożono w 1830 r. z Luksoru, plac przed obeliskiem musiałby być oczyszczony z niektórych przynajmniej monumentów, znajdujących się w bezpośredniej bliskości obelisku. Tego rodzaju wątpliwości nasuwają przypuszczenie, że „bliźniaczego obelisku” w Luksorze nigdy nie było, co ukazują archiwalne zdjęcia. A więc w Paryżu prawdopodobnie stoi Obelisk z Luksoru, który w Egipcie nigdy nie był. 2. Luksor. Zdjęcie archiwalne, ok. 1890 r. 3. Luksor. Zdjęcie archiwalne. Monumenty neolityczne przed pylonami są już cząściowo odkopane i częściowo zlikwidowane.  4. Obelisk z Luksoru, Paryż. 2008 r. Creative Commons Autor: Cayetano

Zlikwidowane monumenty architektoniczne wokół obelisku w Luksorze wzmacniają hipotezę, mówiącą że został on wyrzeźbiony w monolitycznej skale wapiennej na miejscu – nie zaś postawiony. Gdyby obelisk stawiano, plac przed obeliskiem musiałby być wolny od monumentów. Wydaje się, że gigantyczne obeliski i kolosalne posągi w Karnaku i Luksorze, zostały wyrzeźbione w monolitycznych skałach na miejscu. Usytuowanie zarówno obelisków, jak kolosalnych posągów, dokładnie w dwóch liniach najwyższych wyrzeźbień par wielkich pylonów i rzędów gigantycznych kolumn, pośrodku których ciągnie się droga – może prowadzić do wniosku, że obie świątynie, wraz z pylonami, obeliskami, kolumnami i kolosalnymi posągami zostały wyrzeźbione w naturalnych formacjach skały wapiennej, ok. 2600–2400 lat p.n.e.

Piramida Schodkowa Dżesera – Ratujmy piramidy przed zamurowaniem!

1.     2.     3.     4.     5.

1. Jedną z atrakcji turystycznych w otoczeniu Piramidy Schodkowej Dżesera w Sakkarze, w Egipcie, są dwie (lub trzy) struktury architektoniczne, których w starożytnym Egipcie… nigdy nie było. Otóż w ramach współczesnych renowacji dobudowano je w XX w. Wykonał je wybitny specjalista i egiptolog – Jean Philippe Lauer. Obecnie już nie wiadomo, które struktury architektoniczne, lub ich fragmenty, w Sakkarze i w całym Egipcie, są oryginalne, a które pojawiły się w wyniku współczesnych renowacji, czyli dobudowania, przebudowania, domurowania, zamurowania lub wyburzenia… Creative Commons Autor: MichaelTyler   2. Zdjęcie archiwalne (ok. 1900 r. by Brooklyn Museum, New York), ujawnia brak dwóch struktur architektonicznych, które dobudowano w czasach współczesnych prawdopodobnie po to, „aby było ładniej i ciekawiej”.  3. Piramida Schodkowa przed „renowacją”. 1988 r. Creative Commons Autor: Rita Willaert   4. Piramida Schodkowa. 15-IX-2009 r. Ratujmy piramidy przed zamurowaniem! Szaleństwo „renowacji” wzięło obecnie na celownik samą Piramidę Schodkową. Już widać, że niszczą świadectwa przeszłości, że domurowują nowe kamienie do oryginalnej sylwetki piramidy. „Renowacja”, czyli prace nad zamurowaniem oryginalnego wizerunku Piramidy Schodkowej – postępuje zgodnie z planem. Jeszcze roczek, dwa i… po zabiegach „renowacyjnych” (pod patronatem UNESCO), będziemy mieli nowiutką Piramidę Schodkową Plus. Taką, jakiej świat nie widział… Creative Commons Autor: Beth M527   5. Piramida Schodkowa. 26-X-2008 r. Robotnicy z taczkami, cement, zaprawa murarska, rusztowania... Creative Commons Autor: malex.org

1.    2.    3.

1. 2. 3. Piramida Schodkowa Dżesera, Sakkara, Egipt. Kamienne znaki miernicze imitujące drewno. Specjaliści od renowacji piramidy, przeprowadzanej od 2008 r., już są blisko znaków mierniczych imitujących drewno. Czy po renowacyjnych oszpeceniach Sfinksa w Gizie, wejścia do Świątyni Amona w Luksorze i zlikwidowania znaków mierniczych na obelisku w Tanis w Egipcie – przyjdzie kolej na likwidację znaków mierniczych na Piramidzie Dżesera? Renowacja Piramidy Schodkowej, podobnie jak w przypadku renowacji Sfinksa w Gizie, polega głównie na dobudowaniu, przebudowaniu, usunięciu, lub zacementowaniu fragmentów oryginalnej rzeźby monumentu. Creative Commons Autor: kairoinfo4u   Jeszcze o znakach mierniczych imitujących drewno

1.     2.    3.    4.

1. Piramida Borobudur, Jawa, Indonezja. 1975 r. Bazalt lub andezyt. W 1975 r. przystąpiono do „renowacji” i „restauracji” piramidy. Teraz już nikt nie rozpozna, które fragmenty monumentu są oryginalne, a które zostały dobudowane lub zmodyfikowane przez nieodpowiedzialne „renowacje” i „restauracje”. W ten sposób niszczone są świadectwa przeszłości. Creative Commons Autor: CanadaGood   2. Stupa Dhamekh w Sarnath, Indie. 2004. Około 34 m wys. Neolityczny monument po „renowacji”. Po oryginalnej rzeźbie monumentu nie ma prawdopodobnie już ani śladu. Została zamurowana. Ta sama „renowacja” i „restauracja” grozi obecnie Piramidzie Schodkowej w Egipcie, czyli zamurowanie oryginalnej rzeźby piramidy. Uważa się, że stupę zbudowano w III wieku p.n.e. Creative Commons Autor: soylentgreen23   < Oryginalna rzeźba stupy przed „renowacją”. Zdjęcie archiwalne. Widoczna rzeźba pierwotna, ok. 2600–2500 p.n.e., i rzeźba imitująca kamienie z okresu zniszczeń, ok. 2500–2400 p.n.e. < Stupa w trakcie „renowacji”, czyli zamurowywania oryginalnej sylwetki monumentu.  3. Nuraghi, Nora, Sardynia, Włochy. 2009 r. Monumenty wyrzeźbione w monolitycznych skałach, ok. 2500–2400 p.n.e. Imitacje głazów z okresu zniszczeń. Uważa się, że nuraghi „zbudowano” między VI a IV tysiącl. p.n.e. Creative Commons Autor: amarola   4. Nuraghi, Sardynia, Włochy. 2006 r. Jeszcze trochę i już nikt nie rozpozna, które fragmenty są oryginalne, a które zostały dobudowane lub zmodyfikowane przez nieodpowiedzialne „renowacje” i „restauracje”. W ten sposób niszczone są świadectwa przeszłości. Creative Commons Autor: do.se

Sfinks zmodyfikowany

1. 2. 3. 4. 5. 6.

1. Sfinks, Giza, Egipt. Zdjęcie archiwalne. Creative Commons Autor: Boston Public Library   2. Wielkie ubytki skały na głowie Sfinksa, nie zostały spowodowane erozją, lecz celowymi zniszczeniami wykonanymi w okresie zniszczeń, ok. 2500–2400 p.n.e. (zdjęcie archiwalne). Creative Commons Autor: nd_architecture_library    3. Sfinks, Giza. Obecnie Sfinks ma bliznę na czole (i inne ubytki skały) zacementowaną. Wielkie fragmenty materiału imitującego skałę wapienną, dobudowano do głowy kolosalnej rzeźby. Inne fragmenty monumentu zostały zamurowane jeszcze inne domurowane. W ten sposób niszczone są świadectwa przeszłości. Obecnie już nie wiadomo, czy dany fragment monumentu pozostaje w swej pierwotnej formie sprzed ponad czterech tys. lat, czy jest zmodyfikowany współcześnie. Tego rodzaju praktyki są niedopuszczalne. Obecny Sfinks jest już w znaczej mierze karykaturą pierwotnej rzeźby skalnej. 4. Sfinks, Giza, Egipt. 2002. Dzisiaj nie ulega wątpliwości, że Sfinks nie jest budowlą lecz został wyrzeźbiony w monolitycznej skale. Na zdjęciu, robotnicy (z workami cementu), pracujący nad… „poprawianiem”, czyli zamurowaniem oryginalnej sylwetki monumentu. Creative Commons Autor: Sugarmonster   5. Sfinks po „renowacji”. 2007 r. Być może za kilka lat nic już nie zostanie z pierwotnej rzeźby Sfinksa. Creative Commons Autor: eviljohnius   6. Sfinks przed „renowacją”. Ubytki skały starożytnych monumentów spowodowane jakoby erozją, są mitem. Oryginalny wizerunek Sfinksa powinien pozostać na zawsze, a tymczasem być może połowa pierwotnej sylwetki Sfinksa została już zacementowana. W jakim celu? Zdjęcie archiwalne, 1934–1939 r. Źródło: Public Domain

1.    2.    3.

1. Sfinks, Giza. Zdjęcie z 1930 r. Pierwotnie, po północnej stronie Sfinksa (na zdjęciu prawa strona) znajdowała się stosunkowo wąska przestrzeń (ok. 3–4 m) pomiędzy monumentem a najbliższymi, tarasowymi strukturami kamiennymi. Owe oryginalne, ciekawie wyrzeźbione struktury kamienne zlikwidowano, poszerzając tym zabiegiem odstęp pomiędzy Sfinksem a otaczającymi go ścianami skały wapiennej o ok. 10 metrów. Usunięto prawdopodobnie ok. 3–5 tys. ton skały. W ten sposób, po zniszczeniu wielu świadectw przeszłości, Sfinks wydaje się obecnie „bardziej majestatyczny”. I o to prawdopodobnie w tej mistyfikacji chodziło: o bardziej estetyczny wizerunek Sfinksa. A gdyby tak zniwelować teren skalny wokół Sfinksa o 5 m w dół, to monument byłby o 5 m wyższy. I wyglądałby jeszcze bardziej okazale… Creative Commons Autor: ptrosss   2. Sfinks, Giza. Zdjęcie z 1930 r. Pierwotne, ciekawe wyrzeźbienia na łapach Sfinksa, imitujące bloki skalne i kamienie – zamurowano i zacementowano, niszcząc świadectwa przeszłości. Starożytne monumenty egipskie znajdują się na liście światowego dziedzictwa UNESCO i podlegają szczególnej ochronie. Aż trudno uwierzyć, że tego rodzaju nieodpowiedzialne zabiegi renowacyjne odbywają się pod patronetem tej szacownej organizacji. Creative Commons Autor: ptrosss   3. Sfinks, Giza, Egipt. Zdjęcie archiwalne, ok 1865-1895 r. Dzisiaj nie ulega wątpliwości, że Sfinks został wyrzeźbiony w monolitycznej skale wapiennej. A więc bloki skalne, które widzimy na łapach monumentu – nie są blokami, lecz mozaiką imitującą bloki skalne i kamienie. Pierwotny, niezmiernie istotny charakter przerzeźbień na łapach Sfinksa, imitujący bloki skalne i kamienie, został obecnie – w ramach źle pojetej renowacji, niszczącej świadectwa przeszłości – zamurowany. Creative Commons Autor: Boston Public Library

Wysokość Sfinksa, podobnie jak piramid, jest rezultatem tego, jak głęboko sięgnęła niwelacja skały wapiennej wokół monumentu. Gdyby, przykładowo, teren skalny wokół Sfinksa zniwelowano jeszcze o 5 m w dół, to Sfinks byłby o 5 m wyższy. Podobnie jak ten monument wyrzeźbiono w macierzystym podłożu skalnym, tak samo wyrzeźbiono piramidy w wapiennych górach. Nie ulega dziś wątpliwości, że Sfinks w Gizie jest rzeźbą wykonaną w litej, macierzystej skale, powstałą poprzez usuwanie materiału kamiennego, aż do uzyskania pożądanego kształtu. Monumenty skalne w Abu Simbel (wielka świątynia Ramzesa II i pobliska świątynia Nefertari), również zostały wyrzeźbione w masywach skalnych. Kolosalne, liczne monumenty w Petrze w Jordanii, dochodzące do 50 m wysokości, także nie zostały zbudowane z kamiennych głazów, lecz wyrzeźbione w litej skale piaskowych wzniesień górskich. Jeśli więc tak wielkie monumenty mogły zostać wyrzeźbione w macierzystych skałach – to piramidy mogły być również wyrzeźbione w podobny sposób. Podobnie jak wysokość Sfinksa wynikła ze zniwelowania skalnego terenu wokół monumentu o kilkanaście metrów w dół, tak samo wysokość gigantycznych kolumn w Świątyni Amona w Karnaku i Świątyni Luksorskiej wynikła z niwelacji terenu w dół i usuwania materiału kamiennego, aż do uzyskania pożądanego kształtu – a nie przez budowanie. Najwyższe kolumny Wielkiego Hypostylu w Karnaku, mają ok. 23 m wysokości.

1.       2.     

1. 2. Sfinks, Giza, Egipt. Monument wyrzeźbiony w monolitycznej skale wapiennej, ok. 2500 r. p.n.e. Długość: 57 m, wys.: 20 m. 

Wydawałoby się, że nie ulega wątpliwości, że Sfinksa wyrzeźbiono w skale wapiennej, jednakże prof. dr hab. inż. Maciej Pawlikowski, petrograf, mineralog, z Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, w swoim artykule pt. „Tajemnice Egiptu z perspektywy badań mineralogicznych”, pisze m.in.: „Piaskowiec z którego odkuto Sfinksa jest niejednorodny strukturalnie”. Otóż Sfinksa wyrzeźbiono jednak w skale wapiennej a nie piaskowej.

Świątynie Amona w Karnaku i Luksorze, Egipt. Mistyfikacje i „renowacje”

Obie świątynie Amona (oddalone od siebie o ok. 3 km), zostały wyrzeźbione (a nie zbudowane), w monolitycznej skale, ok. 2600–2400 p.n.e. Powstanie świątyń Amona w Karnaku i Luksorze mogło wyglądać następująco: ok. 2600 lat p.n.e., w stosunkowo dużych masywach skały wapiennej – pośrodku wzniesień – wydrążono długe i głębokie rowy–aleje. Następnie rzeźbiono struktury architektoniczne i posągi, po obu stronach alei. Do niwelacji i rzeźbienia skały w Karnaku i Luksorze używano być może podobnych, dużych rylców kamiennych, jakie znajdują się w muzeum Coricancha w Cuzco, w Peru. Około 2500 lat p.n.e., wyrzeźbione już były arcydzieła architektury, obejmujące m.in. słynną salę hypostylową ze 134 kolumnami, znajdującą się w Świątyni Amona w Karnaku, gdzie środkowe kolumny mierzą 23 m wysokości, wspaniałe pary pylonów, kolosalne posągi, obeliski i dziedzińce, nadając świątyniom kształt, jaki podziwiamy obecnie. Podobnie wyrzeźbione zostały: Świątynia Horusa w Idfu (Edfu), kompleks świątyń w Medinet Habu, Ramesseum, Świątynia Izydy w File (Philae) i wiele innych świątyń w Egipcie. Karnak, Egipt. Aleja Sfinksów ciągnąca się do pierwszego pylonu.

1.    2.   3.   4.  

1. Świątynia Amona w Karnaku. 2006. Na wewnętrznej ścianie pierwszego pylonu widoczne są nieusunięte pozostałości skalne, przyklejone niejako do pylonu. Mają one ok. 9 m wysokości, szerokość owego „gruzu” liczy ok. 20 m, zaś głębokość: ok. 10 m. Pozostałości te są w kształcie pionowych podłużnych pasów, przedzielonych około metrowej szerokości wyżłobieniami. Niektórzy badacze uważają, że są to pozostałości rampy, która była potrzebna do zbudowania pylonu. Nie ulega jednak wątpliwości, że zarówno wyrzeźbiony w mozaikę prostokątną pylon, jak i owe pozostałości skalne, to monolit skalny. W ten właśnie sposób (podobnie jak na Piramidzie Słońca w Teotihuacan, w Meksyku), zeskrobywano zbędny materiał skalny, rzeźbiąc kształt całego pylonu. Nieusunięte pozostałości skalne, na ścianie pylonu, dowodzą m.in., że pylony (i zarazem cała Świątynia Amona w Karnaku i w Luksorze) zostały wyskrobane i wyrzeźbione, częściowo od góry do dołu, w dużym masywie skały wapiennej – a nie „zbudowane”. Uważa się, że Świątynię Amona w Karnaku budowano w XX–XVIII w. p.n.e. Creative Commons Autor: Tscherno   2. Karnak, Egipt. Nieusunięte pozostałości skalne na ścianie pierwszego pylonu. Creative Commons Autor: Gaspa   3. Karnak. 2008 r. Monumenty dobudowane do świątyni w XX w, w ramach źle pojętej renowacji. Creative Commons Autor: zongo69   4. Karnak. Zdjęcie archiwalne, ok.1890 r.

Stary Kair

W tym samym czasie, kiedy rzeźbiono piramidy na wyżynie w Gizie – w pradolinie Nilu, w Kairze, kilkanaście kilometrów od Gizy, rzeźbiono w podobnych ostańcach wapiennych, bardziej ambitne monumenty.

1.    2.    3.    4.

1. Meczet Al-Khalawati, Kair, Egipt. 2009 r. Monument (niedaleko cytadeli), został wyrzeźbiony w pierwotny sposób gładzony, w monolitycznej skale, wyraźnie dla sztuki, dla przyjemności. Zamek nie jest oczywiście „budowlą”, lecz rzeźbą skalną. Nikt, przy zdrowych zmysłach, nie budował by zamku w tak niedostępnym miejscu. Uważa się, że monument został „zbudowany” w 1538 r. Creative Commons Autor: future15pic   2. Kair, Egipt. Zdjęcie ok. 1865–1889 r. Creative Commons Autor: Cornell University Library   3. Tomb of Caliphs. Kair, Egipt. Zdjęcie ok. 1908 r. by Brooklyn Museum, New York.   4. Kair, Egipt. Neolityczna ulica wydrążona i wyrzeźbiona w monolitycznej skale wapiennej.

Kolosy Memnona, Egipt

Encyklopedie podają, że są to posągi faraona Amenhotepa III, który rządził w latach 1390–1353 p.n.e. XVIII dynastia. Kolosy mierzą 18,5 m wysokości i ważą ok. 1300 ton każdy z osobna. Przyjmuje się ponadto, że każdy z nich został wykuty w monolitycznej bryle skały kwarcytowej. Encyklopedia Britannica podaje, że starożytni Egipcjanie potrafili dźwigać głazy skalne ważące do 1000 ton. Słownie – do tysiąca ton. Wydaje się to jednak wielce wątpliwe. Wiele wskazuje na to, że gigantyczne obeliski (ważące do 450 ton) i kolosalne posągi nie były podnoszone lecz zostały wyrzeźbione bezpośrednio w monolitycznych skałach na miejscu. Kolosy Memnona nie były ani podnoszone, ani ustawiane na podium, lecz prawdopodobnie są monolitami skalnymi, które zostały wyrzeźbione w stosunkowo niewielkim wzniesieniu, ostańcu skały wapiennej, znajdującym się w tym miejscu jeszcze 5 tys. lat temu w pradolinie Nilu, po zachodniej stronie tej wielkiej rzeki, w Tebach Zachodnich. Teren w rejonie posągów został starannie zniwelowany w kształcie dużej powierzchni prostokąta. Posągi Memnona zostały wyrzeźbione ok. 2600–2400 lat p.n.e., a nie jak się obecnie przyjmuje – w 1. poł. II tysiąclecia p.n.e. Oba kolosy pokryto stosunkowo cienką warstwą barwnika, jak np. tzw. posągi Ramzesa II w świątyni Amona w Luksorze.

Kolosy (strona tylna) przedstawiają dwa główne okresy epoki miękkich skał. Kolos po prawej (południowy) – pozostał w oryginalnym stanie rzeźby gładzonej, zaś Kolos z lewej, został przerzeźbiony i oszpecony w początkowym stadium okresu zniszczeń, ok. 2500–2400 lat p.n.e. Natomiast od strony frontowej, oba posągi zostały oszpecone przerzeźbieniami imitującymi bloki i kamienie, w okresie zniszczeń.

 1.       2.       3.

1. Kolosy Memnona. 2007 r. Creative Commons Autor: Argenberg    2. Kolosy Memnona. Creative Commons Autor: zoonabar   3. Kolosy Memnona.

Celowe oszpecenia rzeźbą imitującą bloki i kamienie w okresie zniszczeń, ok. 2500–2400 lat p.n.e. Creative Commons Autor: u07ch