Home

Neolitycznych monumentów nie budowano z kamieni, lecz rzeźbiono bezpośrednio w litej skale. Rzeźbienie monumentów neolitycznych, odbywało się poprzez usuwanie, zeskrobywanie materiału kamiennego, aż do uzyskania pożądanego kształtu. Rzucające się w oczy podobieństwa wyrzeźbień wielu monumentów kamiennych, widoczne na całym świecie, jednoznacznie wskazują na podobny czas, w którym musiały zostać wykonane. Wszystkie rzeźby skalne, wymienione na stronie, zostały wykonane ok. 2600–2400 p.n.e.

Chiński Mur i akwedukty

Spis treści:  I Chiński Mur – mity i rzeczywistość  I Akwedukt w Segowii  I Akwedukt w Tarragonie  I Kanały wodne na Maderze  I Akwedukty w Meksyku  I Akwedukt Pont du Gard

Chiński Mur – mity i rzeczywistość

Chiński Wielki Mur. Kolosalne rzeźby architektoniczne, wykonane w litej skale, przypominające mury zbudowane z bloków, głazów, kamieni i cegieł. Rzeźby tych ścian powstały w epoce miękkich skał, ok. 2600–2400 p.n.e. Chiński Mur mierzy prawie 9000 km długości. Główna ściana ma ok. 2400 km długości, 4–16 m wys. i 4–8 m szer. Uważa się, że Chiński Wielki Mur, jest „budowlą”, którą zaczęto „wznosić” w VI w. p.n.e.

Pierwszy etap rzeźbienia Chińskiego Muru. Najpierw niwelowano skalny grzbiet górski do tego momentu, aż powierzchnia uzyskanej w ten sposób drogi, stała się odpowiednio szeroka: nigdzie nie przekraczała 10 m szerokości. W podobny sposób wyrzeźbiono Akwedukt w Segowii w Hiszpanii i Mur Hadriana w Szkocji.

1. 2. 3.  4.

1. Chiński Mur, Beijing. 2008. Bazalt. Następnie niwelowano teren skalny po obu stronach drogi, w wyniku czego uzyskiwano pionowe ściany. Wysokość ścian, średnio – kilka metrów, zależała od tego, jak głęboko sięgnęła niwelacja skały po obu stronach drogi. W ten sposób powstawała długa, monolityczna ściana skalna, przedzielona licznymi wieżami, również wyrzeźbionymi w litej skale górskich grzbietów. Creative Commons Autor: JuLiEn LoZeLLi    2. Chiński Mur, Simatai. 2006 r. Bazalt. Następnie, wewnątrz głównej ściany drążono drogę, pozostawiając po obu stronach dwie ściany. Później, w okresie zniszczeń, ok. 2500–2400 p.n.e., niemal cały Chiński Mur, został wyrzeźbiony mozaikami imitującymi bloki, głazy, kamienie lub cegły. Na zdjęciu zaznaczone są nieusunięte, niezeskrobane pozostałości skalne. Creative Commons Autor: harryalverson   3. Chiński Mur, Beijing. 2005. Bazalt. Creative Commons Autor: Nagyman    4. Chiński Mur. Bazalt. Ściana skalna powstawała poprzez niwelowanie skalnego terenu po obu stronach górskiego grzbietu. Na zdjęciu widoczna jest powierzchnia skały szczęśliwie pozbawiona gleby, ujawniając zniwelowany i wymozaikowany teren skalny po prawej stronie Muru. Świadczy to m.in., że „mur” został wyskrobany i wyrzeźbiony w skalnym grzbiecie górskim – a nie „zbudowany”. Wysokość podobnych „murów”, rzeźbionych w epoce miękkich skał, zależała od tego, jak głęboko sięgnęła niwelacja terenu po obydwu stronach monolitycznej ściany.

1.  2.  3.  4.  5.

1. Chiński Mur. Beijing. 2008. Bazalt. Fragment Chińskiego Muru, który ewidentnie nie jest murem lecz monolityczną ścianą skalną. Chiński Mur, jak wszystkie kolosalne rzeźby skalne, z epoki miękkich skał, był początkowo, 2600–2500 p.n.e., wyrzeźbiony w sposób gładzony – ściana po lewej stronie. Następnie, w okresie zniszczeń, ok. 2500–2400 p.n.e., monumenty zostawały przerzeźbiane mozaikami imitującymi bloki, głazy, kamienie lub cegły – ściana po prawej stronie. Creative Commons Autor: jwalsh   2. Chiński Mur. Beijing. 2004. Bazalt. Fragment Chińskiego Muru, który ewidentnie nie jest murem lecz monolityczną ścianą skalną. Creative Commons Autor: xand83   3. Fragment Chińskiego Muru w Jiayuguan. 2007. Najbardziej na zachód wysunięta część „Muru”. Jak wszystkie monumenty neolityczne na świecie – także Chiński Mur został wyrzeźbiony w okresie gładzonym, ok. 2600–2500 p.n.e. Creative Commons Autor: watchsmart   4. Chiński mur. Beijing. 2005. Ściany „Muru” zniwelowane w okresie gładzonym, ok. 2600–2500 p.n.e., na gładko, tzn. bez żadnych mozajek imitujących bloki, głazy, kamienie lub cegły. Później, 2500–2400 p.n.e., ściany zostawały rzeźbione w imitację bloków, głazów, kamieni lub cegieł. Creative Commons Autor: mckaysavage   4. Chiński mur. Beijing. Później, 2500–2400 p.n.e., ściany zostawały rzeźbione w imitację bloków, głazów, kamieni lub cegieł. Creative Commons Autor: beggs

 1.      2.      3.     4.

1. Fragment Chińskiego Wielkiego Muru w Beijing. Niewyskrobane pozostałości skalne, widoczne na zdjęciu, świadczą m.in., że nie jest to niedokończona „budowa muru”, lecz niedokończone „rzeźbienie skalnej ściany–drogi”. Uważa się, że Chiński Mur, jest „budowlą”, którą zaczęto „wznosić” w VI w. p.n.e.  2. Chiński Mur, Simatai. 2006. Niewyskrobane, nieusunięte pozostałości litej skały, zalegające wewnątrz „muru” świadczą, że nie został on „zbudowany”, lecz wyrzeźbiony w litej skale górskich grzbietów. Creative Commons Autor: adifromusa    3. Chiński Mur, Badaling, Chiny. 2005. Bazalt. Niedokończona niwelacja ściany Chińskiego Muru. Niewyskrobane pozostałości skalne zalegające na ścianach Chińskiego Muru ujawniają m.in., że mur nie został zbudowany, lecz wyrzeźbiony. Creative Commons Autor: kenner116    4. Chiński Mur, Beijing. 2007 r. Architektoniczny monument skalny, ewidentnie rzeźbiony w litej, naturalnej skale. Creative Commons Autor: marktollerman

1.     2.     3.

1. Chiński Mur, Simatai. 2007. Bazalt. Typowa mozaika okresu zniszczeń, ok. 2400 p.n.e., występująca niemal na całym świecie, również w Polsce. Creative Commons Autor: Fraenkelufer    2. Chiński Mur, Simatai. 2007. Bazalt. Mozaika imitująca cegły, okres zniszczeń. Creative Commons Autor: JackVersloot   3. Simatai, Chiński Mur, Chiny. 2009 r. Bazalt. Neolityczne znaki na wieży również wskazują na III tysiącl. p.n.e. Creative Commons Autor: Sharlee H  

Akwedukt w Segowii

Monumentów neolitycznych, przypominających akwedukty nie budowano z kamieni, lecz rzeźbiono bezpośrednio w litej, naturalnej skale. Wydaje się, że większość tzw. rzymskich akweduktów, nie ma nic wspólnego z akweduktami, ani starożytnym Rzymem. Tak zwane „rzymskie akwedukty”, w większości są rzeźbami wykonanymi w naturalnych skałach. „Akwedukty” te, ciągnące się przeważnie z nikąd do nikąd, były wykonywane jako dzieła rzeźbiarskie i być może nigdy nie pełniły funkcji akweduktów. 

1.  2.  3.  4.

1. Akwedukt w Segowii, Hiszpania. Kolosalna rzeźba architektoniczna wykonana w monolitycznej skale granitowej, ok. 2600–2400 p.n.e., czyli w podobnym czasie, co piramidy egipskie w Gizie. Wysokość w najwyższym miejscu: 28,5 m. Przeważa rzeźba imitacji bloków skalnych. Duże fragmenty „akweduktu” zostały oszpecone rzeźbą imitującą kamienie i cegły. Pierwotnie, w poprzek doliny w Segowii, wznosił się grzbiet naturalnej skały granitowej, w którym wyrzeźbiono monument (ok. 2600–2500 p.n.e.). Najpierw zniwelowano szczyt grzbietu górskiego w poziomie. Następnie zniwelowano, w pionie, obie ściany grzbietu. Wysokość monumentu zależała od tego, jak głęboko sięgnęła niwelacja terenu po obydwu stronach skalnej ściany. W podobny sposób wyrzeźbiono Chiński Mur i tzw. Mur Hadriana w Szkocji. Uważa się, że monument w Segowii „zbudowali” Rzymianie ok. 100 r. n.e. Creative Commons Autor: Pedro Villavicencio    2. 3. Akwedukt w Segowii, Hiszpania. Akwedukt w Segowii, jak niemal każda kolosalna rzeźba architektoniczna z epoki miękkich skał, został częściowo przerzeźbiony mozaiką imitującą kamienie i cegły. Pierwotna rzeźba monumentu została w wielu miejscach przerzeźbiona późniejszą mozaiką imitującą głazy, kamienie i cegły. 2. Creative Commons Autor: racEcar_yayas    4. Wnętrze Akweduktu w Segowii ujawnia, że bloków skalnych nie ma. Akwedukt w Segowii, zdjęcie duże.  5. Akwedukt w Segowii, Hiszpania. Nieusunięte pozostałości granitowej skały, świadczą m.in., że monument został wyrzeźbiony w monolitycznej skale, a nie „zbudowany”.

Akwedukt w Tarragonie

1.     2.     3.

1. Akwedukt w Tarragonie, Hiszpania. Kolosalna, rzeźba architektoniczna wykonana w monolitycznej skale wapiennej, ok. 2600–2400 p.n.e. Akwedukt został wyrzeźbiony mozaiką imitującą bloki skalne. Creative Commons Autor: malouette   2. Wnętrze akweduktu ujawnia, że bloków skalnych nie ma, że akwedukt jest monolityczną rzeźbą skalną. Creative Commons Autor: Sebastià Giralt   3. W całym akwedukcie nie ma śladu budowy. Uważa się, że Akwedukt w Tarragonie „zbudowali” starożytni Rzymianie. Creative Commons Autor: Sebastià Giralt  

Kanały wodne na Maderze

Portugalska wyspa na Oceanie Atlantyckim, znajdująca się ok. 700 km na zachód od wybrzeży Maroka. Wyspa mierzy 57 km długości i 22 km szerokości. Zajmuje powierzchnię 797 km2. Najwyższy szczyt Pico Ruivo – 1861 m n.p.m. Wyspę zamieszkuje około 250 tys. ludzi. Stolicą jest miasto Funchal. Klimat tropikalny. W starożytności znana Fenicjanom. Nie zamieszkana. Ponownie odkryta przez portugalskiego żeglarza Zorco w 1418 r. Kolonizację wyspy rozpoczęto w 1420 r. Tyle encyklopedycznych wiadomości, w których nie znajdujemy informacji o kolosalnych rzeźbach skalnych na wyspie.

Cała wyspa to twarde skały bazaltowe. Poszczególne pionowe ściany skalnych tarasów dochodzą do ok. 20 m wysokości. Być może są to największe tarasy skalne na świecie, wyrzeźbione ręką człowieka. Ogromne tarasy w Machico, na Maderze wyrzeźbione w epoce miękkich skał. Wyrzeźbione w litej skale przepiękne kanały wodne – tzw. levadas – należą do najwspanialszych dzieł epoki miękkich skał. Wszystkich levadas jest ok. 200, zaś łączna ich długość wynosi ok. 2000 km! Dla wyskrobania, wyrzeźbienia kanału wodnego w litej skale nie znano przeszkód. Kiedy trzeba było, wyskrobywano w skale tunele – oczywiście bez większych problemów. Niektóre odcinki levadas wykonano ze szczególną starannością, inne są pozostawione w początkowym stadium wyskrobywania, szlifowania i rzeźbienia w litej skale. Zazwyczaj kanały swój początek mają u podnóży licznych wodospadów, wysoko w górach. Levadas są wyrzeźbione na gładko i późniejszą mozaiką imitującą kamienie – co również wskazuje na epokę miękkich skał. Wszystkie kanały wodne, jak również wszystkie tarasy na Maderze zostały wykonane bez jakiegokolwiek użytecznego celu, prawdopodobnie dla zabawy. Kanały wodne przebiegają często w bezpośredniej bliskości strumieni i wodospadów. Uważa się, że levadas wykonali pierwsi osadnicy na wyspie, poczynając od 1420 roku – co w świetle naszych rozważań, wydaje się mało prawdopodobne, ponieważ niwelacja twardej, bazaltowej skały, w XV w, nie była możliwa na tak ogromną skalę.

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

1. Madera. Skała bazaltowa. Okres gładzony i okres zniszczeń. Gdyby nie było epoki miękkich skał, to tego rodzaju kanały byłyby niemożliwe do wykonania w średniowieczu i starożytności. Creative Commons Autor: Eric @ Flickr   2. Madera, Portugalia. 2006. Gigantyczne, dochodzące do 20 m wysokości, tarasy i ponad 2000 km kanałów wodnych (hiszp. levadas) wyrzeźbiono w bazaltowych skałach na Maderze. Creative Commons Autor: Martijn de Visser   3. Levada w Rabacal, Madera. 2006. Bazalt. Creative Commons Autor: Martijn de Visser   4. Madera. 2006. Kanał wodny, wyrzeźbiony w litej skale, wysoko w górach. Creative Commons Autor: Martijn de Visser   5. Madera. 2008 r. Kanał wodny levada wyrzeźbiony, w twardej skale bazaltowej. Creative Commons Autor: Eric @ Flickr   6. Madera. 2009 r. Kanał wodny levada wyrzeźbiony, w twardej skale bazaltowej. Creative Commons Autor: enbodenumer   7. Madera. 2009 r. Ratujmy levadas! Robotnicy z taczkami, cementem i betonem pracują nad niszczeniem świadectw przeszłości. Jeszcze trochę a nie odróżnimy już, które levadas są oryginalne, a które są wykonane z cementu i betonu w ramach „renowacji”, „restauracji”, „modyfikacji”… Creative Commons Autor: enbodenumer

Madera. Levadas. Wyrzeźbiony w litej skale, wysoko w bazaltowych górach, kanał wodny i tunel. Około 2500 lat p.n.e. Madera. Chao da Ribeira. Niemal wszystkie kolosalne rzeźby skalne, z epoki miękkich skał, były przerzeźbiane, w okresie zniszczeń, ok. 2500–2400 p.n.e., mozaikami imitującymi bloki, głazy, kamienie lub cegły.

Akwedukty w Meksyku

Akwedukt w Queretaro. Środkowy Meksyk. Monument architektoniczny wyrzeźbiony w długim grzbiecie górskim. Monument ma 74 łuki. Maksymalna wysokość – 23 m; długość 1280 m. Charakter wyrzeźbień w skale bazaltowej, wskazuje na epokę miękkich skał. Widoczna mozaika imitująca kamienie z okresu zniszczeń, ok. 2500–2400 p.n.e. Uwagę zwraca wielka, barwiona mozaika imitująca cegły (2500–2400 p.n.e.), która z pewnością nie jest zwykłą cegłą ceramiczną. Tak wielkich cegieł nie wypalano nigdzie na świecie. Uważa się, że ten słynny akwedukt powstał w okresie od 1726 do 1739 r.

1.   2.  3.  4.

1. Awedukt Arcos del Sitio, Tepotzotlán, Meksyk. Architektoniczna rzeźba skalna wykonana w naturalnej skale bazaltowej, 2600–2400 p.n.e. Monument mierzy 64 m wysokości i 438 m długości. Uważa się, ze „akwedukt” zbudowali Jezuici, począwszy od 1706 r. Creative Commons Autor: ORNI27   2. Arcos del Sitio. Charakterystyczna, tylko dla epoki miękkich skał, mozaika imitująca kamienie, z okresu zniszczeń. Wewnątrz łuków widoczna pierwotna rzeźba gładzona. Creative Commons Autor: Drpoulette   3. Arcos del Sitio. Widoczna mozaika imitująca cegły, z okresu zniszczeń. Creative Commons Autor: Drpoulette   4. Buenavista, Meksyk. 2008. Bazalt. Rzeźba architektoniczna, podobna do akweduktu, wykonana w stosunkowo niewielkim grzbiecie skalnym, 2600–2400 p.n.e. Widoczne przerzeźbienia mozaiką imitującą kamienie i cegły, z okresu zniszczeń. Creative Commons Autor: andresg2008 

Akwedukt Pont du Gard

1.       2.        3.

1. Pont du Gard, Francja. Wysokość monumentu 49 m, dł. 275 m. Na liście Światowego Dziedzictwa UNESCO od 1985 r. Skała wapienna. Architektoniczna rzeźba skalna, wykonana w podobnym czasie, co piramidy egipskie w Gizie. Przeważa rzeźba imitacji bloków skalnych. Duże fragmenty „akweduktu” pozostają całkiem gładkie – bez żadnych wzorów. W pobliżu monumentu znajdują się typowe struktury neolityczne wyrzeźbione, w okresie zniszczeń, mozaiką imitującą głazy i kamienie. Pierwotnie, w poprzek rzeki wznosił się grzbiet naturalnej skały wapiennej, w którym rzeka wydrążyła jeden lub więcej tuneli. W grzbiecie tym wyrzeźbiono monument, ok. 2600–2500 p.n.e.  2. Pont du Gard, Francja. Dolne fragmenty „akweduktu” wyraźnie wskazują na epokę miękkich skał. W ten właśnie sposób, przez zeskrobywanie i szlifowanie nierównej powierzchni, wyrównywano powierzchnie ścian. W podobny sposób wyrównywano powierzchnie piramidy Mykerinosa i innych monumentów w Egipcie. Gdyby „akwedukt” budowano, to tego rodzaju zeszlifowania nie mogłyby zaistnieć. 3. Pont du Gard, Francja. W wielu miejscach szczególnie wyraźnie widać, że bloków skalnych… nie ma.