Home

Neolitycznych monumentów nie budowano z kamieni, lecz rzeźbiono bezpośrednio w litej skale. Rzeźbienie monumentów neolitycznych, odbywało się poprzez usuwanie materiału kamiennego, aż do uzyskania pożądanego kształtu. Rzucające się w oczy podobieństwa wyrzeźbień wielu monumentów kamiennych, widoczne na całym świecie, jednoznacznie wskazują na podobny czas, w którym musiały zostać wykonane. Wszystkie rzeźby skalne, wymienione na stronie, zostały wykonane ok. 2600–2400 p.n.e.

Mit rzymskich dróg

Spis treści:  I Rzeźbienie neolitycznych dróg w litej skale  I Rzeźbienie neolitycznego "bruku" w litej skale  I Mit rzymskich dróg  I „Rzymska droga” na Forum Trajana w Rzymie  I Neolityczne drogi i ulice  I Mit „kolein od rzymskich rydwanów”  I Mozaika imitująca otoczaki  I Neolityczne schody

Neolityczne drogi wyróżniają się tym, że nie są wybrukowane kamieniami lub głazami, lecz są bezpośrednio wydrążone, wyskrobane i wyrzeźbione w rodzimej skale, w naturalnym skalnym podłożu. Pierwotnie, ok. 2600–2500 p.n.e., powierzchnie dróg na całym świecie były niwelowane na gładko. W drugim okresie, okresie zniszczeń, ok. 2500–2400 p.n.e., powierzchnie neolitycznych dróg zostawały przerzeźbiane mozaiką imitującą najczęściej kamienny bruk. Wymozaikowania granitowych lub bazaltowych powierzchni dróg były oczywiście absurdalne i zupełnie niepotrzebne, jednakże niemal wszystkie drogi i schody na świecie, były maniakalnie mozaikowane.

El Tajin, Meksyk. Kolosalne rzeźby skalne wykonane w monolitycznych skałach, bez znajomości żelaza, ok. 2600–2400 p.n.e. W okresie zniszczeń, ok. 2500–2400 p.n.e. drogi i place były mozaikowane, w imitację bruku, wszędzie na świecie.

Niemal cała powierzchnia granitowej drogi Inka Trail w Peru (ok. 43 km), prowadzącej do Machu Picchu została wymozaikowana dużym nakładem pracy. Droga Inka Trail, dostępna dla turystów, wyskrobana i wyrzeźbiona w granitowych zboczach górskich, posiada jednakże nieliczne odcinki całkowicie gładkiej powierzchni, pochodzącej z pierwotnej niwelacji skały. W epoce miękkich skał, oprócz dróg granitowych, wykonano także wiele dróg w twardym bazalcie. Bazaltowe drogi znajdują się m.in. we Włoszech – np. Via Appia w Rzymie, w Pompejach, w Herkulanum, Tivoli i Ostii. Drogi na Forum Romanum, jak np. Via Sacra, zostały także wyrzeźbione w litej bazaltowej skale. Owe drogi to szara mozaika przypominająca bruk, jednakże z brukiem nie ma ona nic wspólnego. Bazaltowe drogi we Włoszech zostały wyskrobane i wyrzeźbione najczęściej brukową mozaiką cyklopową. Tego rodzaju dróg, z całą pewnością nie wybrukowali, ani nie wykonali starożytni Rzymianie. Gdyby drogi w Pompejach, Tivoli, Herkulanum i Rzymie były brukowane, to musiałyby pozostać po nich bazaltowe kamieniołomy, z których wydobywano by i obrabiano głazy, często cyklopowego bruku. Bazaltowych kamieniołomów jednakże nie znajdujemy, co również wzmacnia przypuszczenia, że owe drogi zostały wydrążone i wyrzeźbione w litej, macierzystej skale.

Rzeźbienie neolitycznych dróg w litej skale

1.  2.  3.   4.   5.  

1. Agrigento, Sycylia, Włochy. 2005 r. Niedokończona droga wydrążona w litej skale wapiennej. Najwyraźniej jest to sposób niwelacji terenu skalnego w celu uzyskania równej powierzchni pogłębionej drogi. Creative Commons Autor: ullaegino-sizilienreise   2. Sovana blisko Pitigliano, Włochy. 2007 r. Droga wydrążona i wyrzeźbiona w litej skale, w czasie kiedy było to możliwe, a więc ok. 2600–2500 p.n.e. Droga została wyrzeźbiona w pierwotny sposób gładzony, tzn. bez żadnych wzorów imitujących głazy lub kamienie. Potężne wyskrobania w litej skale wykonywano „byle jak”, co wskazuje na to, że oszczędność pracy nie liczyła się zupełnie. Uważa się, że drogę wydrążyli Etruskowie. Creative Commons Autor: SusanneK   3. Zamek Rumkale, Turcja. 2008 r. Niedokończona rzeźba drogi do zamku. Widoczne potężne zadrapania skały dużymi celtami. Uważa się, że zamek pochodzi z okresu greckiego i rzymskiego. Creative Commons Autor: kmcfaddenh   4. Zamek w Baux-de-Provence, Francja. 2007 r. Skała wapienna. Droga na szczycie zamku – ewidentnie wyrzeźbiona w litej skale. Creative Commons Autor: Eric of Absurdity   5. Ulica w Baux de Provence, Francja. 2009 r. Niedokończona rzeźba ulicy i domów w litej skale wapiennej. W okresie zniszczeń powierzchnia drogi została „niepotrzebnie” wyrzeźbiona we wzór imitujący bruk. Creative Commons Autor: Jean-François Chénier  

1. 2.  3. 4. 5. 6. 7. 8.

1. 2. Dolina Aosty, Włochy. „Rzymska droga” ewidentnie nie została „zbudowana”, lecz wyrzezbiona w litej (wapiennej) skale. 2600–2500 p.n.e.  2. Creative Commons Autor: Lysippos   3. Petra, Jordania. 2008 r. „Rzymska droga” ewidentnie nie została „zbudowana”, lecz wyrzeźbiona w litej, piaskowej skale. Neolit, 2600–2500 p.n.e. Creative Commons Autor: gr33ndata   4. Sovana blisko Pitigliano, Włochy. 2007 r. Droga wydrążona i wyrzeźbiona w litej skale, w czasie, kiedy było to możliwe, a więc ok. 2600–2500 p.n.e. Pierwszym etapem rzeźbienia neolitycznych dróg – było rzeźbienie na gładko, czyli bez żadnej mozaiki imitującej bruk. Uważa się, że drogę wydrążyli Etruskowie. Creative Commons Autor: SusanneK   5. Petra. Droga wydrążona w twardej (7 Mohsa), piaskowej skale, ok. 2600–2500 p.n.e. Creative Commons Autor: tympsy   6. Sabrata, Libia. 2009 r. Wszystkie drogi neolityczne powstawały poprzez niwelację terenu skalnego (ok. 2600–2500 p.n.e.) – nie zaś przez „budowanie”. Mozaikę wykonano w późniejszym okresie, ok. 2400–2200 p.n.e. Dla zabawy. Uważa się, że Sabratę „zbudowali” starożytni Rzymianie. Creative Commons Autor: gordontour   7. Bet She'an, Izrael. Bazaltowa droga kilkakrotnie przerzeźbiana i pogłębiana. Barwione kolumny i mozaiki imitujące bloki skalne i kamienie. Całość wydrążona i wyrzeźbiona w litej skale bazaltowej.  I Bet She'an, Izrael. Bazaltowa droga kilkakrotnie przerzeźbiana i pogłębiana. Oszczędność pracy nie liczyła się zupełnie. Skrobanie, rzeźbienie w kamieniu było wówczas przyjemnością.  8. Lalibela, Etiopia. 2007 r. Neolityczna droga wyrzeźbiona w litej bazaltowej skale. Creative Commons Autor: Lvovsky  

I Ulica w Tui, Pontevedra, Galicia, Hiszpania. Neolityczna ulica wydrążona w litej skale, ok. 2600–2500 p.n.e. Niewymozaikowana (w imitację bruku), powierzchnia ulicy – ujawnia litą skałę. I Granitowa droga do zamku Chojnik, Polska. 2007 r. Droga została ewidentnie zniwelowana i wyrzeźbiona w litej skale, w okresie gładzonym, ok. 2600–2500 p.n.e. Uważa się, że zamek i droga zostały „zbudowane” w XIV w.  I Droga w Chinach. Ewidentnie wyrzeźbiona, zniwelowana w litej skale, w okresie gładzonym, ok. 2600–2500 p.n.e. 

Rzeźbienie neolitycznego „bruku” w litej skale

Pierwotnie wszystkie drogi na świecie były niwelowane na gładko. Później, w okresie zniszczeń, kiedy skały stały się zbyt miękkie i niejako plastyczne, przerzeźbiano gładką powierzchnię dróg mozaiką imitującą bruk. Chociaż rzeźbienie mozaiki imitującej bruk było absurdalne, ponieważ droga zniwelowana na gładko jest lepsza – to jednak na całym świecie i w tym samym okresie, maniakalnie ją rzeźbiono.

1. 2. 3. 4. 5. 6.

1. Masada, Izrael. 2008 r. Creative Commons Autor: Britrob   2. Bazaltowa droga Via Appia, Rzym.  2. Petra, Jordania. Skała piaskowa. Okres gładzony i okres zniszczeń. Niedokończona rzeźba mozaiki imitującej bruk. Creative Commons Autor: Tscherno   3. Petra, Jordania. 2007 r. Droga wyrzeźbiona, zniwelowana w litej skale, w okresie gładzonym. Creative Commons Autor: Dan..   4. Montblanc, Hiszpania. 2008. „Rzymska droga”. Niedokończona rzeźba mozaiki imitującej bruk. Pierwotnie, ok. 2600–2500 p.n.e., neolityczna droga została wydrążona i wyrzeźbiona w litej skale w sposób gładzony. Następnie, 2500–2400 p.n.e., gładkie ściany zostały przerzeźbione mozaiką imitującą kamienie, zaś gładka powierzchnia drogi, została niepotrzebnie (częściowo) przerzeźbiona mozaiką imitującą kamienie brukowe.  5. Karkonosze, Polska. 2008 r. Granit. Po prawej stronie widoczny jest pierwotny fragment drogi zniwelowanej na gładko, zaś po lewej stronie widoczne są fragmenty drogi oszpecone w okresie zniszczeń. Creative Commons Autor: Kommissar Zufall

I Forum Romanum, Rzym. Fragment drogi z okresu gładzonego i dalszy odcinek drogi „brukowanej” z okresu zniszczeń. I Zamek Regenstein, Niemcy. 2007 r. Neolityczna droga (i cały zamek) pierwotnie były wyrzeźbione na gładko. Droga została później przerzeźbiona, ok. 2500–2400 p.n.e., mozaiką imitującą kamienny bruk. Zaś zamek – mozaikami imitującymi bloki i kamienie. Uważa się, że zamek pochodzi z XV w.

Doskonałe, gładzone ściany, drogi i chodniki przerzeźbiano, oszpecano, niszczono (na całym świecie), mozaikami imitującymi bloki, kamienie, cegły i bruk

1.  2. 3.  4.

1. Łuk Konstantyna, Rzym. 2008 r. Od prawej strony: pierwotna rzeźba gładzona drogi (zniwelowanie litej skały na gładko), następnie, w okresie zniszczeń, rzeźbiono mozaikę imitującą bruk, zaś pod koniec okresu zniszczeń rzeźbiono mozaikę imitującą kostkę. Creative Commons Autor: jndotcom   2. Pompeje, Włochy. 2007 r. Creative Commons Autor: biondo.flavio   3. Machu Picchu, Peru. 2004 r. Pierwotna, gładka powierzchnia granitowej drogi. Creative Commons Autor: Lee Coursey   4. Ollantaytambo, Peru. 2008 r. Andezyt (?). Gładka, niewymozaikowana w imitację bruku, powierzchnia drogi. Creative Commons Autor: Du Tran   

1.    2.   3.   4.   5.

1. Quedlinburg, Niemcy. 2008 r. Okres gładzony i okres zniszczeń. Droga ewidentnie wyrzeźbiona w litej skale, ok. 2600–2500 lat p.n.e. Fragment powierzchni drogi został przerzeźbiony, w okresie zniszczeń, mozaiką imitującą kamienie, ok. 2500–2400 lat p.n.e. Uważa się, że miasto zostało założone w 922 r. Creative Commons Autor: juergen.mangelsdorf   2. Peratallada, Hiszpania. 2009 r. Ulica i domy zostały ewidentnie wyrzeźbione w litej skale, pierwotnie na gładko, ok. 2600–2500 lat p.n.e. W okresie zniszczeń, domy i ulica zostały przerzeźbione mozaiką imitującą kamienie, ok. 2500–2400 lat p.n.e. Uważa się, że wyrzeźbiona w kamieniu miejscowość Peratallada pochodzi z XIII w. Creative Commons Autor: Reinante El Pintor de Fuego   3. Peratallada, Hiszpania. 2009 r. Droga ewidentnie wyrzeźbiona w litej skale, ok. 2600–2500 lat p.n.e. Ściany i fragmenty powierzchni drogi zostały przerzeźbione mozaiką imitującą kamienie, ok. 2500–2400 lat p.n.e. Uważa się, że wyrzeźbiona w kamieniu, miejscowość Peratallada, pochodzi z XIII w. Creative Commons Autor: Sebastià Giralt   I Peratallada, Hiszpania. 2009 r. Droga ewidentnie wyrzeźbiona w litej skale. Środek drogi został wyrzeźbiony w litej skale w imitację kamieni brukowych.  I Peratallada, Hiszpania. 2009 r. Droga wyrzeźbiona w litej skale.  4. Piramida Cheopsa, Giza, Egipt. Skała wapienna. Droga (wykonana w okresie gładzonym) nie została „zbudowana”, lecz wyrzeźbiona w litej skale. I „Rzymska droga” pod piramidami w Egipcie. W tle Piramida Chefrena. I „Rzymska droga” pod piramidami w Egipcie. 2009 r. W tle Piramida Chefrena.  5. Sacsahuaman, Cuzco, Peru. 2004 r. Niezeskrobane pozostałości skalne na drodze świadczą m.in., że neolityczne drogi, na całym świecie, nie były „budowane”, lecz powstawały przez niwelację i rzeźbienie litej skały. Creative Commons Autor: ethanlindsey  

Mit rzymskich dróg

Mit: Konstrukcja „rzymskich dróg” składała się z kilku warstw. W wykopie układano warstwę kamieni łączonych zaprawą. Na tak przygotowanej podbudowie układano drugą warstwę mniejszych kamieni (tłucznia), też łączoną zaprawą, a na niej żwir z zaprawą. Na samym wierzchu droga była wyrównywana warstwą żwiru wymieszanego z piaskiem. Mit: Stratygrafia „dróg rzymskich”, w tym Via Appia, jest powszechnie znana: powyżej calca mamy żwir i piasek, żwir na zaprawie, tłuczeń na zaprawie, kamień łamany na zaprawie. Niektóre warstwy mogły być podwojone, a bruk w przypadku obecnie zachowanej Via Appia pochodzi z okresu cesarstwa. Czyli pod brukiem są wspomniane warstwy, a dopiero potem calec. Podobne mity funkcjonują dotąd, dopóki nie zostaną zweryfikowane przez poglądy bardziej zbliżone do rzeczywistości.  

Ostatnim akcentem okresu zniszczeń, było często przerzeźbianie powierzchni dróg i placów mozaiką imitującą drobne kamyki podobne do żwiru. A więc najpierw doskonałe, gładzone drogi i place zostawały niszczone przerzeźbieniami imitującymi bruk, zaś na końcu – przerzeźbieniami imitującymi żwir.

1.  2.  3.  4.  5.  6. 

1. Italica, miasto w pobliżu Sewilli, Hiszpania. 2009 r. „Rzymska droga”. Okres gładzony i okres zniszczeń. Niedokończona rzeźba mozaiki imitującej bruk w pierwotnym, gładzonym zniwelowaniu drogi. Uważa się, że miasto zostało założone przez starożytnych Rzymian w 206 p.n.e. Creative Commons Autor: urbanlegend   2. Italica, Hiszpania. 2007 r. Creative Commons Autor: Sacred Destinations   3. Italica, Hiszpania. 2008 r. Pod koniec okresu zniszczeń, imitacja bruku była niszczona imitacją drobnych kamyków podobnych do żwiru.  Creative Commons Autor: wei-ren   4. Italica, Hiszpania. 2007 r. Creative Commons Autor: Wild Guru Larry   5. Świątynia Setiego I w Abydos, Egipt. 2008 r. Neolityczna świątynia została ewidentnie wyrzeźbiona w monolitycznej skale (wapiennej). Pod koniec okresu zniszczeń, fragmenty świątyni zostały przerzeźbione imitacją drobnych kamyków podobnych do żwiru. Uważa się, że świątynia została „zbudowana” w XIII w p.n.e. Creative Commons Autor: zongo69   6. Ogrody Watykańskie, Watykan. 2006 r. Bazylika Św. Piotra i wiele innych monumentów na Watykanie i w Ogrodach Watykańskich, zostało wyrzeźbionych w naturalnych formacjach skał bazaltowych w neolicie.   

1.  2.  3.  4.  5.  6.

1. Teotihuacan, Meksyk. 2007 r. Plac wyrzeźbiony pierwotnie, ok. 2600–2500 p.n.e., na gładko, zaś monumenty zostały przerzeźbione imitacją kamieni w okresie zniszczeń  Creative Commons Autor: heather   2. Teotihuacan, Meksyk. 2008 r. W tle Piramida Księżyca. Niemal cała Aleja Zmarłych, ciągnąca się ok. 2 km, została przerzeźbiona, w schyłkowym okresie zniszczeń, imitacją drobnych kamyków podobnych do żwiru. Creative Commons Autor: by Lorena   3. 4. Glendalough, Irlandia. 2009 r. Granit. Rzeźba imitująca bruk, z okresu zniszczeń, została niszczona imitacją drobnych kamyków podobnych do żwiru. Uważa się, że drogę „zbudowano” w średniowieczu. Creative Commons Autor: whittaker_colin   5. Glendalough, Irlandia. 2008 r. Okres gładzony i okres zniszczeń. Monument został wyrzeźbiony w monolitycznej skale granitowej. Płyty, stanowiące integlalną część monumentu, są niezeskrobanymi pozostałościami po pierwotnej rzeźbie gładzonej. Pod sam koniec okresu zniszczeń, gładką powierzchnię wnętrza przerzeźbiano w imitację drobnych kamyków. Uważa się, że monument „zbudowano” w średniowieczu. Creative Commons Autor: Shadowgate   6. Alba-la-Romaine, Francja. 2007 r. Uważa się, że droga pochodzi z czasów Rzymskich. Wikipedia, w wesji angielskiej, informuje że struktury kamienne po lewej stronie – to pozostałości rzymskich sklepów. Creative Commons Autor: Arjan Almekinders

1.   2.   3.   4.   5.

1. Zamek Papieży, Awinion. 2005 r. Skała wapienna. Ostatnim akcentem okresu zniszczeń, było często przerzeźbianie powierzchni dróg i placów mozaiką imitującą drobne kamyki podobne do żwiru. Creative Commons Autor: ispivey   2. Rock of Cashel (Skała Cashel), Irlandia. 2006 r. Skała wapienna. Mozaika imitująca drobne kamyki. Uważa się, że zamek „zbudowano” w XII w. Creative Commons Autor: rmcgervey   3. Świątynia w Kom Ombo, Egipt. 2008 r. Skała piaskowa. Mozaika imitująca drobne kamyki. Uważa się, że świątynię „zbudował” faraon Totmes III, ok. 1479–1425 p.n.e. Creative Commons Autor: Dale Gillard   4. Stare Miasto Lublin, Polska. Bazalt (?). Niedokończona niwelacja terenu skalnego. Neolit. Okres gładzony, okres zniszczeń (imitacja kamieni i cegieł). Fragmenty placu zostały przerzeźbione, w schyłkowym okresie zniszczeń, imitacją drobnych kamyków podobnych do żwiru. Creative Commons Autor: Samuel Yu   5. Forum Romanum, Rzym. Bazalt. Pod koniec okresu zniszczeń drogi niszczono drobną rzeźbą podobną do żwiru. 

1.  2.  3. 

1. Coimbra, Portugalia. Brutalne zniszczenia neolitycznej mozaiki przerzeźbieniami imitującymi małe kamyki. Źródła podają, że są to rzymskie ruiny z IV w. Creative Commons Autor: wordman1   2. Dugga, Tunezja. 2010 r. Creative Commons Autor: damiandude   3. Skalny Ogród, Zamek Himeji, Japonia. 2005 r. Źródła podają, że zamek został „zbudowany” w XIV w. Creative Commons Autor: jpellgen    

1.  2.  3.  4.  5.  6. 

1. Rysunek przedstawia niewłaściwe wyobrażenie o „budowaniu rzymskich dróg”, których nigdy nie budowano, które w rzeczywistości były niwelowane i rzeźbione w litych skałach, ok. 2500–2400 p.n.e. Otóż nikt, przy zdrowych zmysłach, nie pozyskiwałby w kamieniołomach, bloków skały o nieregularnych kształtach, ponieważ wręcz nie ma możliwości, aby takie bloki ściśle dopasować do siebie i zbudować z nich trwałą drogę. Tylko bloki kamienne (szcześciany), o powierzchni prostokąta lub kwadratu można efektywnie układać na drodze. 2. Ostia. Włochy. Zdjęcie ukazuje przekrój tzw. „rzymskiej drogi”, gdzie nie znajdujemy śladu budowy: żadnych warstw, kamieni łączonych zaprawą, żadnego żwiru lub tłuczenia na zaprawie. Bruk, widoczny na zdjęciu, nie jest brukiem, lecz mozaiką imitującą bruk, wyrzeźbioną w litej skale bazaltowej, ok. 2500–2400 p.n.e.  3. 4. 5. Porta Marina, Ostia, Włochy. „Rzymska droga”, widoczna na zdjęciach, nie została „zbudowana”, lecz wyrzeźbiona w litej, bazaltowej skale, ok. 2600–2400 p.n.e. Bruk, widoczny na zdjęciach nie jest brukiem, lecz mozaiką imitującą bruk. Ściany drogi zostały wymozaikowane rzeźbą imitującą cegłę. Creative Commons Autor: avinashkunnath   5. Ostia. 2010 r. Creative Commons Autor: Mark Turner   I Porta Marina, Ostia  6. Pompeje, Włochy. 2007 r. Bazalt. Droga została ewidentnie wyrzeźbiona w litej skale. Creative Commons Autor: mharrsch   I Zdjęcie ukazuje przekrój tzw. „rzymskiej drogi”, gdzie nie znajdujemy śladu budowy: żadnych warstw, kamieni łączonych zaprawą, żadnego żwiru lub tłuczenia na zaprawie. 

„Rzymska droga” na Forum Trajana w Rzymie

Forum Trajana zostało pierwotnie wyrzeźbione, w monolitycznej skale bazaltowej, w sposób gładzony, 2600–2500 p.n.e. Następnie, większość powierzchni kolosalnego monumentu została przerzeźbiona mozaikami imitującymi kamienie i cegły. Na III kondygnacji monumentu znajduje się rzekomo „rzymska droga”, Via Biberatica. Powierzchnia drogi Via Biberatica, została przerzeźbiona, niemal w całości, mozaiką imitującą „rzymski bruk”, ok. 2500–2400 p.n.e. Świadczy to, że tzw. „drogi rzymskie” nie były budowane, lecz rzeźbione. Rzeźbione nie tylko w skalnym gruncie ziemi, lecz także wewnątrz kolosalnych monumentów, takich jak Forum Trajana i Mauzoleum Hadriana w Rzymie.

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

1. Forum Trajana, Rzym. , Via Biberatica, znajduje się na… III kondygnacji monumentu. Powierzchnia drogi, wyrzeźbiona pierwotnie na gładko, niepotrzebnie przerzeźbiona mozaiką imitującą bruk i kamienie. Creative Commons Autor: Yannick Carer   2. Forum Trajana, Rzym. Via Biberatica (rzekomo „rzymska droga”). źródło: public domain Autor: Lalupa   3. Forum Trajana, Rzym. Via Biberatica. Creative Commons Autor: Søren Hugger Møller   4. Forum Trajana, Rzym. Rzekomo „rzymska droga”, Via Biberatica. Powierzchnia drogi, wyrzeźbiona pierwotnie na gładko, niepotrzebnie przerzeźbiona mozaiką imitującą bruk i kamienie. Na zdjęciu widoczna pierwotna, gładka powierzchnia drogi i przerzeźbiona mozaiką imitującą kamienie brukowe.  5. Forum Trajana, Rzym. Neolityczny monument wyrzeźbiony w monolitycznej skale bazaltowej, ok. 2600–2200 p.n.e. Creative Commons Autor: Bobby Chorlton   I „Rzymska droga”, Via Biberatica, na III kondygnacji Forum Trajana. Fragment powierzchni drogi przerzeźbiony mozaiką imitującą bruk i kamienie ok. 2500–2400 p.n.e. Obok drogi, powierzchnie monumentu wyrzeźbione pierwotnie na gładko, ok. 2600–2500 p.n.e. I „Rzymska droga”, Via Biberatica, na III kondygnacji Forum Trajana.  6. Amfiteatr w Arles, Francja. 2007 r. Rzymski bruk na szczytowych fragmentach monumentu? Nic podobnego. Neolityczną rzeźbę imitującą bruk wykonywano często niepotrzebnie i w zupełnie absurdalnych miejscach. Uważa się, że amfiteatr „zbudowali” starożytni Rzymienie w I w. p.n.e. Creative Commons Autor: dvdbramhall   I Amfiteatr w Arles, Francja. „Rzymski bruk” na szczytowych fragmentach monumentu.  7. Karkonosze, Polska. Fragment granitowej drogi. Neolit, ok. 2400 p.n.e. Creative Commons Autor: hr.icio  

Neolityczne drogi i ulice

1.     2.

1. Panajachel, Gwatemala. Droga została pierwotnie zniwelowana na gładko, 2600–2500 p.n.e. Następnie, 2500–2500 p.n.e., została  częściowo przerzeźbiona, mozaiką imitującą bruk. Creative Commons Autor: DavidDennisPhotos.co   2. Neolityczna ulica w Rzymie. Bazalt. Nieusuniete, niezeskrobane pozostałości skalne świadczą, że domy i ulica nie zostały „zbudowane”, lecz wydrążone i wyrzeźbione w monolitycznej skale, ok. 2600–2200 p.n.e. Creative Commons Autor: Mushkush   Ta sama ulica w Rzymie

1.     2.     3.     4.

1. Royal Mile, Edynburg, Szkocja. Ulica wydrążona i wyrzeźbiona w litej, bazaltowej skale (ok. 2600–2500 p.n.e.). W ścianach – wyrzeźbionych początkowo na gładko – następują wyrzeźbienia imitujące kamienie. Całość – nawierzchnia i ściany ulicy – zostały wyrzeźbione w litej skale. Creative Commons   2. Minerve, Francja. 2008. Schody wydrążone i wyrzeźbione w naturalnej skale, ok. 2600–2500 p.n.e. Pierwotna, gładzona rzeźba ścian i schodów, została oszpecona mozaiką imitującą kamienie. Creative Commons Autor: Sheriff of Nothing   3. Gamla Stan, Sztokholm, Szwecja. Ulica w neolitycznym mieście Gamla Stan, wyrzeźbionym w litej, granitowej skale. „Kotwy” widoczne na ścianie, także wskazują na epokę miękkich skał. Uważa się, że jest to średniowieczne miasto, „zbudowane” w XIII w. Creative Commons Autor: karen horton   4. Neolityczna ulica w Monsaraz, Portugalia. Ściana po lewej stronie pozostała wyrzeźbiona na gładko zaś ściana po prawej, i łuki, zostały przerzeźbione mozaiką imitującą kamienie i cegły. Creative Commons Autor: Fr Antunes

1.      2.   

1. Neolityczne miasto Cuzco, Peru. Ulica wydrążona (bez znajomości żelaza) w naturalnej skale bazaltowej. W ścianach – wyrzeźbionych początkowo na gładko – następują wyrzeźbienia mozaiką imitującą bloki skalne, głazy i kamienie. Powierzchnia ulicy także została wyrzeźbiona mozaiką imitującą kamienie.  2. Neolityczne miasto Cuzco, Peru. Ulica wydrążona i wyrzeźbiona (bez znajomości żelaza) w naturalnej skale bazaltowej. Pierwotnie, cała ulica wraz ze schodami była wydrążona i wyrzeźbiona na gładko. Później, w okresie zniszczeń, ściany ulicy i schody przerzeźbiono mozaiką imitującą głazy i kamienie. Nie ma tu osobnych kamieni ani głazów. Creative Commons Autor: antonde  

I Neolityczne tunele. Śląsk, rejon neolitycznego, granitowego zamku Czocha, Polska. 2007. Neolityczne tunele również nie były „budowane”, lecz rzeźbione.

Niemal wszystkie monumenty neolityczne na świecie, pozostały wyrzeźbione w te dwa sposoby – rzeźbę okresu gładzonego i rzeźbę okresu zniszczeń.

1.    2.   3.   4.   5.

1. Machu Picchu, Peru. Rzeźby w litej, granitowej skale, wykonane bez znajomości żelaza. Pierwotnie drogi i tarasy na całym świecie były rzeźbione, w litej skale, na gładko.  2. Machu Picchu, Peru. Droga wydrążona i wyrzeźbiona (bez znajomości żelaza), w litej, granitowej skale. Droga ta, została w okresie zniszczeń przerzeźbiona w mozaikę imitującą bruk. 3. Furnas, Azory, Portugalia. 2007. Droga wyrzeźbiona (być może dla zabawy), i wymozaikowana w lawie wulkanicznej, w skale bazaltowej (ok. 2600–2400 p.n.e.). Creative Commons Autor: isabelmar   4. Neolityczna ulica w Urugwaju. Kiedy nie można już było rzeźbić na gadko, (ok. 2500 p.n.e), gładkie powierzchnie dróg przerzeźbiano mozaiką imitującą kamienny bruk. Ściany domów pozostały wyrzeźbione na gładko. 5. Okolice Jeziora Bafa, Herakleia, Turcja. Droga wykonana, zniwelowana w litej skale, w okresie gładzonym, ok. 2600–2500 p.n.e.

I Cuzco, Peru. Bazalt. Zeskrobywanie starej, gładzonej mozaiki cyklopowej i rzeźbienie nowszej, drobniejszej mozaiki imitującej kamienie.  I San Blas, Cusco, Peru. Ulica wydrążona i wyrzeźbiona w litej bazaltowej skale. We wszystkich neolitycznych ulicach i drogach nie znajdujemy ubytków bruku, ponieważ neolityczny bruk nie jest brukiem, lecz imitującą bruk mozaiką – wyrzeźbioną w litej skale.  I Ulica w Tui, Pontevedra, Galicia. Hiszpania. Neolityczna ulica wydrążona i wyrzeźbiona w litej skale. Nawierzchnia ulicy została wymozaikowana w imitację bruku.

Mit „kolein od rzymskich rydwanów”

Pompeje, Włochy. Neolityczne ulice wyrzeźbione w litej, bazaltowej skale, 2600–2400 p.n.e. Podobne koleiny znajdują się w Veronie, Herkulanum, na Forum Romanum w Rzymie, na Via Appia blisko Rzymu, w Jerash i Petrze w Jordanii, i wielu innych miejscach. Koleiny nie pochodzą z okresu rzymskiego, lecz sprzed ok. 2500 lat p.n.e., kiedy bazalt był literalnie miękki. Koleiny nie pochodzą od rzymskich powozów, jak się na ogół uważa, lecz zostały wykonane ręcznie. Rzymskie powozy, którym przypisuje się koleiny w bazaltowych drogach, były zbyt lekkie aby wgniatać bazaltową skałę. A nawet gdyby po tych drogach jeździły rzymskie wozy obciążone wielotonowym ładunkiem, to koleiny od kół nosiłyby ślady pokruszenia, a nie powgniatania skały. Obecnie bazalt ma podobną twardość do utwardzanej stali – 6,5 stopnia w skali Mohsa.

W starożytności istnieć musiały jakieś nieznane, nadzwyczajne warunki, które umożliwiały wyskrobywanie kamiennym, miedzianym lub brązowym rylcem, w naturalnej skale, miliony ton skalnego urobku. Tymi nadzwyczajnymi warunkami, które umożliwiały wykonywanie niezwykłych i często kolosalnych rzeźb skalnych, jest prawdopodobnie – opisana w niniejszej pracy – „księżycowa hipoteza”.

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

1. Pompeje, Włochy. Neolityczne ulice wyrzeźbione w litej bazaltowej skale.  2. Koleiny w Pompejach. 2006. wykonane ręcznie, ok. 2500 lat p.n.e. Creative Commons Autor: loloieg   3. Koleiny w Pompejach. 2006. Creative Commons Autor: fachxx00   4. Bazaltowa ulica w Pompejach wyrzeźbiona w imitację bruku. Tak zwane „rzymskie drogi” nie były brukowane, lecz rzeźbione (w litej skale) w mozaikę przypominającą bruk. Obrysowanie imitowanych kamieni brukowych wykonywano celtem, kamiennym, miedzianym lub brązowym rylcem trzymanym w dłoni, który dosłownie wgniatał, gładką pierwotnie, powierzchnię skały. Creative Commons Autor: fachxx00   I Pompeje, Włochy. Powierzchnie dróg, w okresie zniszczeń, były rzeźbione w imitację bruku. Wszystko, co widać na zdjęciu, zostało wyrzeźbione w litej skale bazaltowej. I Verona, Włochy. Bazalt był miękki i plastyczny. 5. Pompeje, Włochy. 2007 r. Okres gładzony i okres zniszczeń. Pierwotne, gładzone ściany ulicy, niszczono mozaiką imitującą kamienie wszędzie na świecie i w tym samym okresie, ok. 2500–2400 p.n.e. Jedna z nielicznych ulic w tym neolitycznym mieście, której powierzchnia zachowała się z pierwotnego okresu gładzonego, tzn. nie została przerzeźbiona w limitację bruku. Całość została wyrzeźbiona w litej skale bazaltowej. Creative Commons Autor: Martin Dixon   6. Herkulanum, Włochy. 2007 r. Krawężnik z prawej strony pozostał z okresu gładzonego. Reszta została przerzeźbiona w okresie zniszczeń. Całość została wyrzeźbiona w litej skale bazaltowej. Creative Commons Autor: Martin Dixon   7. Miękki bazalt w Grotach Elury, Indie. Ręczne zadrapania bazaltowej skały. Obecnie bazalt ma podobną twardość do hartowanej stali (6,5 Mohsa) – kiedyś był miękki i plastyczny.

Mozaika imitująca otoczaki

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

1. Pompeje, Włochy. 2008. To co widoczne na zdjęciu, zostało wyrzeźbione w litej skale bazaltowej. Pieczołowicie ułożony bruk z drobnych otoczaków, nim nie jest, lecz mozaiką wyrzeźbioną w litej skale. Mozaikę imitującą bruk z drobnych otoczaków wykonywano pod koniec okresu zniszczeń, ok. 2400 p.n.e., niemal na całym świecie. Najpierw drogi były szlifowane zupełnie na gładko, następnie w okresie zniszczeń, powierzchnie dróg rzeźbiono mozaiką initującą bruk. Później rzeźbiono mozaikę initującą kostkę lub drobne otoczaki. Creative Commons Autor: calm a llama down   2. Cuzco, Peru. 2005. Ulica wydrążona i wyrzeźbiona (bez znajomości żelaza) w litej, bazaltowej skale, 2600–2400 p.n.e. Całość – nawierzchnia i ściany ulicy – zostały wyrzeźbione w litej, bazaltowej skale. Creative Commons Autor: INCA TRAIL   3. Cuzco, Peru. Niedokończona rzeźba mozaiki imitującej bruk, w pierwotnej powierzchni, zniwelowanej i wyrzeźbionej na gładko. Początkowo, 2600–2500 p.n.e., powierzchnie ulic były rzeźbione na gładko – później ok. 2500–2400 p.n.e., zostawały przerzeźbiane mozaiką imitującą bruk lub małe kamienie – otoczaki. Creative Commons Autor: quinet   4. Akwedukt w Segovii, Hiszpania. Granit. Charakterystyczna dla schyłkowego okresu zniszczeń (ok. 2400 p.n.e.), mozaika imitująca stosunkowo niewielkie otoczaki. Creative Commons Autor: PabloBM   5. Zamek Castilia, Hiszpania. 2006 r. Charakterystyczna dla schyłkowego okresu zniszczeń (ok. 2400 p.n.e.), mozaika imitująca stosunkowo niewielkie otoczaki. Uważa się, że akwedukt „zbudowali” starożytni Rzymianie. Creative Commons Autor: PabloBM   6. Most St. Benezet (pont d'Avignon), Awinion, Francja. 2007 r. Skała wapienna. Pierwotny, gładzony fragment litej skały świadczy, że most nie został zbudowany, lecz wyrzeźbiony w monolitycznej skale. Pieczołowicie ułożony bruk z drobnych otoczaków nie jest brukiem lecz mozaiką wyrzeźbioną w litej skale. Mozaikę imitującą bruk z drobnych otoczaków wykonywano pod koniec okresu zniszczeń, ok. 2400 p.n.e., niemal na całym świecie. Najpierw drogi były szlifowane zupełnie na gładko, następnie w okresie zniszczeń, powierzchnie dróg rzeźbiono mozaiką initującą bruk. Później rzeźbiono mozaikę initującą kostkę lub drobne otoczaki. Uważa się, że most został „zbudowany” w XII–XIII w. Creative Commons Autor: photoscott   7. Awinion, Francja. 2008 r. Creative Commons Autor: jean-louis zimmermann    

1.   2.   3.   4.    5.

1. Pont Julien, Francja. 2008. Rzeźba wykonana w monolitycznej skale wapiennej, ok. 2600–2400 p.n.e. Wnętrza łuków mostu, wyrzeźbione mozaiką imitującą otoczaki, wzmacniają przypuszczenie, że otoczaki widoczne na niezliczonych drogach, ulicach, placach, zamkach i monumentach na całym świecie, nie są kamieniami–otoczakami, lecz mozaiką wyrzeźbioną w litej skale – imitującą otoczaki. Uważa się, że most zbudowali Rzymianie (bez zaprawy), w III w. p.n.e. Creative Commons Autor: A. L. Hoff   2. Pont Julien, Francja. 2008 r. Creative Commons Autor: maarjaara   3. Pont Julien, Francja. 2008 r. Creative Commons Autor: maarjaara   4. Coricancha, Cuzco, Peru. 2007 r. Powierzchnia drogi, wewnątrz zamku wyrzeźbionego w monolitycznej skale bazaltowej, nie została wybrukowana, lecz wyrzeźbiona w mozaikę imitującą bruk z małych otoczaków. Creative Commons Autor: mmmyoso   5. Coricancha, Cuzco, Peru. 2008 r. Bazalt. 2600–2400 p.n.e. Zamiast bloków skalnych lub otoczaków – są jedynie mozaiki je imitujące. Stosunkowo szeroko wyrzeźbione zarysy mozaiki imitującej bloki skalne ujawniają (po lewej stronie), że mur nie jest murem, lecz rzeźbą wykonaną w bazaltowej ścianie. Po prawej stronie – widoczna jest podobna rzeźba, gdzie zarysy imitacji bloków skalnych zostały wąsko wydrążone, co powoduje złudzenie „muru zbudowanego z bloków kamiennych”. Creative Commons Autor: Shazari  

Neolityczne schody

1.    2.    3.    4.    5.   6.

1. Inka Trail, Peru. Granitowe schody wyrzeźbione pierwotnie na gładko. Schody są fragmentem drogi wiodącej do Machu Picchu (43 km), wyskrobanej i wyrzeźbionej w granitowych zboczach górskich ok. 2600–2500 r. p.n.e.  2. Inka Trail, Peru. Granit. W okresie zniszczeń, ok. 2500–2400 p.n.e., niemal wszystkie schody na świecie, przerzeźbiano mozaiką imitującą bloki skalne, głazy lub kamienie.  3. 4. Machu Picchu, Peru. Granit. Schody i ściany, wyrzeźbione pierwotnie na gładko, przerzeźbiano mozaiką imitującą bloki skalne, głazy lub kamienie. Tego rodzaju wyskrobań i wyrzeźbień w naturalnej, granitowej skale, nie można było wykonać w żadnym czasie, oprócz epoki miękkich skał, kiedy obrabianie skał było niezwykle efektywne i dziecinnie łatwe.  5. Ollantaytambo, Peru. Pionowe ściany tarasów i schody, przerzeźbione mozaiką imitującą kamienie w okresie zniszczeń. Skała andezytowa lub bazaltowa.  6. Vardzia, Gruzja. Prawdopodobnie bazalt. Pierwotne wyrzeźbienia gładzone wykonane, ok. 2600–2500 p.n.e. Uważa się, że rzeźby te powstały w XII w.